Το πέρασμα Κόστα-Σπέτσες

Το πέρασμα Κόστα-Σπέτσες τον 20ο αιώνα

Παναγιώτης Βρονταμίτης
Σπέτσες, Ιούλιος 2010
(απο την παρουσίαση στη διημερίδα “Σπέτσες και Ναυτιλία” που οργάνωσε το ΓΑΚ/Τοπικό Αρχείο Σπετσών)

Εξετάζοντας την ιστορία των Σπετσών μπορεί κανείς να συμπεράνει το σημαντικό ρόλο που διαδραμάτισαν οι θαλάσσιες μεταφορές και ειδικά το πέρασμα Κόστα-Σπέτσες στην εξέλιξη του νησιού μας καθώς και στην αναβάθμιση της ποιότητας ζωής τόσο των κατοίκων όσο και των παραθεριστών.

Ειδικότερα κατά τον 20ο αιώνα ο μέγας ευεργέτης του νησιού Σωτήριος Ανάργυρος συνέλαβε την ιδέα και οργάνωσε θαλάσσιες εκδρομές στην  απέναντι ακτή της Κόστας για τους φιλοξενούμενους παραθεριστές του Ποσειδωνίου.

Τα λατίνια που ξεκινούσαν από τον προβλήτα έμπροσθεν του Ποσειδωνίου κατέφθαναν γεμάτα κόσμο στην απέναντι ακτή της Κόστας όπου και πραγματοποιήθηκαν τα πρώτα μεικτά μπάνια στην Ελλάδα. Τα «μπαιν μιξτ» προκάλεσαν τέτοια εντύπωση ώστε να δημοσιευθεί ακόμα και άρθρο ανώνυμης ανταποκρίτριας στην εφημερίδα «Πατρίδα» της 18ης Αυγούστου 1916. Οι Σπετσιώτες ναυτικοί μόλις είχαν καταφέρει να κάνουν την Κόστα γνωστή στο πανελλήνιο.

Ο Σωτήριος Ανάργυρος ήταν η αιτία της αναβάθμισης του περάσματος Κόστα-Σπέτσες και κατά τις επόμενες δεκαετίες. Με την ίδρυση της Αναργυρείου Σχολής Σπετσών γεννήθηκε η ανάγκη μεταφοράς όλο και περισσότερων ανθρώπων και αγαθών από και προς την απέναντι ακτή της Κόστας, μεγαλώνοντας έτσι και τον στόλο από λατίνια που εκτελούσαν τη μεταφορά.

Το πέρασμα Κόστα-Σπέτσες κατά τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα μπορεί να μην ήταν πάντα ξένοιαστο μια και το μπογάζι ανά καιρούς αγριεύει αλλά δεν ήταν επικίνδυνο, επικίνδυνο έγινε με την κήρυξη του 2ου  Παγκοσμίου Πολέμου και τη Γερμανική κατοχή της χώρας μας.

Οι Σπετσιώτες ακόμα και με πάκτωνες διέσχιζαν το πέρασμα ώστε να ανταλλάξουν αγαθά και να εξασφαλίσουν τα προς το ζην στα απέναντι χωριά του Κρανιδίου και των Διδύμων υπό το φόβο κάποιου περιπολούντος Γερμανικού αεροπλάνου που ήταν πάντα πρόθυμο να τους πολυβολήσει. Η περιοχή ήταν υψηλού ενδιαφέροντος για την Γερμανική αντικατασκοπεία μια και στα μέρη μας είχε ιδρυθεί το Ελληνικό Λαϊκό Απελευθερωτικό Ναυτικό και τα γερμανικά αεροσκάφη δεν έκαναν διακρίσεις στα διαπλέοντα το πέρασμα Κόστα-Σπέτσες πλοιάρια.

Ο πόλεμος κάποια στιγμή τελείωσε, τα λατίνια είχαν γίνει καΐκια, η Σπέτσες έδινε ζωή στην Κόστα και η Κόστα έδινε πνοή στις Σπέτσες. Η Αναργύρειος Σχολή και το Ποσειδώνιο εξακολουθούσαν να αποτελούν τους σημαντικότερους λόγους αναβάθμισης του διάπλου Κόστα-Σπέτσες. Στους ταρσανάδες του νησιού οι Σπετσιώτες καραβομαραγκοί, ξακουστοί για τα καλοτάξιδα καΐκια τους, έχτιζαν καινούργια σκαριά με τα οποία διεξάγονταν πλέον το πέρασμα Κόστα-Σπέτσες. Σκαριά όπως ο «Ουρανός» του καραβομαραγκού Δημητρίου Κανάβου που εξακολουθεί να υπάρχει ακόμη και σήμερα, χάρη στην προσωπική φροντίδα και το μεράκι του Αλέξανδρου Αντωνίου Μπούφη, και να αποτελεί μέρος της ιστορίας του περάσματος.

Η δεκαετία του 70 έμελλε να αλλάξει ριζικά τις θαλάσσιες μεταφορές στο πέρασμα Κόστα-Σπέτσες καθώς οι συμπατριώτες μας Μώρος Ελευθέριος και Παρασκευάς Παντελής με το φέρυ μπόουτ «Αρμάτα» καθώς και η οικογένεια Μπούφη με το φέρυ μπόουτ «Μιχαλάκης» εγκαθίδρυσαν σύγχρονη για την εποχή και ταχύτατη σύνδεση με την απέναντι ακτή της Κόστας. Για πρώτη φορά εκτός από επιβάτες και εμπορεύματα μεταφέρονταν στο νησί και αυτοκίνητα. Τα φέρυ μπόουτ παρείχαν μεγαλύτερη ασφάλεια από τα καΐκια, άνετους χώρους καθώς και τη δυνατότητα για μεταφορά ογκωδέστερων εμπορευμάτων. Είχαν και έχουν ακόμα και σήμερα σημαντικό ρόλο τόσο στην αναβάθμιση των υπηρεσιών σε ό,τι αφορά τη μεταφορά από και προς τη Σπέτσες όσο και στην καλυτέρευση της ποιότητας ζωής των κατοίκων του νησιού.

Στα μέσα της δεκαετίας του 70 οι Σπετσιώτες Ευάγγελος Μπαρδάκος και Μιχάλης Σύρμας προέβησαν σε μια ριζοσπαστική για την εποχή κίνηση, ολοκλήρωσαν την αγοραπωλησία 6 ταχύπλοων από την Αίγινα με σκοπό την απασχόληση αυτών στη μεταφορά επιβατών στο πέρασμα Κόστα-Σπέτσες. Τα ταχύπλοα ανέλαβε να ρυμουλκήσει στις Σπέτσες ο Διονύσης Λέκας κυβερνήτης του Ε/Γ Τ/Ρ Mercury με πλήρωμα τον Σπετσιώτη Ιωάννη Κιούση. Μετά την αποπεράτωση του κοπιαστικού έργου της ρυμούλκησης 6 σκαφών και την ολοκλήρωση του ελέγχου καλής λειτουργίας αυτών ο μαστρό Διονύσης Λέκας ανέλαβε και την διακυβέρνηση ενός εξ αυτών. Τα ταχύπλοα επέφεραν ριζικές αλλαγές στον τρόπο σύνδεσης στο πέρασμα Κόστα-Σπέτσες. Xάριν στον Ευάγγελο Μπαρδάκο και στον Μιχάλη Σύρμα η Ελλάδα και όχι μόνον η Σπέτσες γνώριζε για πρώτη φορά τα θαλάσσια ταξί.

Η Σπέτσες για άλλη μια φορά πρωτοστατούσε στον εκσυγχρονισμό της ελληνικής θαλάσσιας μεταφοράς και δεν είναι τυχαίο ότι στο τέλος του αιώνα μπορούσε να χρησιμοποιήσει κανείς για θαλάσσια μεταφορά επιβατηγά καΐκια ή θαλάσσια ταξί σε κάθε σχεδόν νησί της Ελλάδας. Υπήρξαν άνθρωποι οι οποίοι συνέβαλαν τα μέγιστα στον εκσυγχρονισμό του στολίσκου μεταφοράς επιβατών ή εμπορευμάτων στο πέρασμα Κόστα-Σπέτσες. Ιδιαίτερη μνεία στον Καπτάν Αλέξανδρο Ιωάννου Μπούφη ο οποίος το έτος 2000 έχτισε το υπερσύγχρονο για την εποχή Ε/Γ Ο/Γ Katerina Star, μεγαλύτερο και ταχύτερο από τα προγενέστερα φέρυ μπόουτ.

Στον Ευάγγελο Βρονταμίτη, τον οποίο και ευχαριστώ γιατί με δίδαξε τη ναυτική τέχνη, ο οποίος το 1989 με το πρώτο θαλάσσιο ταξί κλειστού τύπου πρόσφερε τη δυνατότητα στον επιβάτη να μπορεί να σταθεί όρθιος κατά τη διάρκεια του πλου εκσυγχρονίζοντας το στόλο των θαλάσσιων ταξί.

Στον Καπτάν Ανάργυρο Δρίβα ακούραστο εργάτη του περάσματος Κόστα-Σπέτσες ο οποίος χτίζοντας το Ε/Γ Τ/Ρ «Καπτάν Δημήτρης» έδειξε στους νεότερους το δρόμο για τον εκσυγχρονισμό.

Στους συναδέλφους Καπτάν Άγη Φουρναράκο και Καπτάν Αλέξανδρο Βασιλείου Μπούφη οι οποίοι στο τέλος του αιώνα χτίζοντας τα θαλάσσια ταξί «Viento Norte»  και «Ταξιάρχης» ανανέωσαν για ακόμα μια φορά το στόλο των ταξί.

Όλοι εμείς οφείλουμε ένα μεγάλο ευχαριστώ σε αυτούς που δεν φαίνονται και συνήθως δεν αναφέρονται, στους καραβομαραγκούς που χτίζουν τα σκαριά, στους ναυπηγούς που τα σχεδιάζουν, στους ακούραστους τοπικούς προμηθευτές ναυτιλιακών ειδών και σε όλους όσους συνέβαλαν ώστε το πέρασμα Κόστα-Σπέτσες να γίνει ασφαλές, προσιτό, εφικτό επί 24ώρου βάσεως καθιστώντας το νησί μας ως ένα από τα πιο κοσμοπολίτικα παραθεριστικά θέρετρα της Μεσογείου.

Επί έναν αιώνα οι Σπετσιώτες συνδέουν το νησί με την Πελοπόννησο δημιουργώντας πλέον την αίσθηση ότι ομιλώντας για την Κόστα αναφερόμαστε στη διπλανή γειτονιά, στο διπλανό σπίτι κι όχι στην απέναντι των Σπετσών ακτή.

Σάς ευχαριστώ που με ακούσατε.

Καπτάν Παναγιώτης Βρονταμίτης

—–